هر قطره ء ما موج خروشان شده است

هر موج نگر مایل طوفان شده است

افسرده چرا شوم زبیداد زمان

هرکودک ما رستم دستان شده است

“ فروغ هستی “

بخش سوم

3- : دو دیدگاه متفاوت دربارهء متن بیانیه ء اساسی کنگره ء موءسس

با شگفتی باید گفت که پس از دوران فروپاشی اتجاد شوروی و ترجمه طبع ونشر “ رازهای سربه مهر تاریخ دیپلوماسی افغانستان “ توسط عزیز آریانفر ، درحال حاضر این واقعیتهای تاریخی بروشنی آشکار شده است که : “

- “ محمد نادرشاه آگاهانه وبه همکاری انگلیسها بر قبایل افغان بویژه بر قبیله های وزیر، مسعود منگل, وردک, قبیله ء احمد زایی لوگر و قبایل درانی تکیه کرد وشعار سیطره طلبانه ء قبایل افغان را به پیش کشید وپیش از رسیدن به مقام سلطنت خودرا “ نادر افغان “ خواند “

ولی به غلزاییان بویژه سلیمان خیل اعتماد نمی توانست زیرا به قول سردار محمد رحیم نویسنده ء برگهای ازتاریخ ، “ بی بی مریم مادر حبیب الله کلکانی” دختر یکی ازکوچنده گان سلیما ن خیل بود به همین علت وبا الهام ازجهاد ضد استعما ری ملا مشک عالم اندر وترسب نفرت تاریخی سلیمان خیل غزنی علیه امیر عبدالرحمان وتمرکزهای خونین دوران سلطنت محمد ظاهر شاه مانع بازگشت شاه امان الله “غرب گرا “ به کابل شد وازدولت حبیب لله کلکانی پشتیبانی بیدریغ کرد.(7 )

رازهای سربه به مهر تاریخ دیپلوماسی افغانستان ، این واقعیتهارا نیز فاش و آشکار ساخت که : - “ محمد نادرشاه از روحانیت بویژه حضر ات پیشوایان طریقه های قادری و نقشبندی استفاده ء ابزاری کرد “ جمعیت العلما “ تشکیل گردید “ ولی ا یتلاف نادرخان باروحانیت به این معنا نبود که بنیادگرایان و اپسگرا و تندرو اسلامی به یکی از ستونهای رژیم مبدل گردد. “

“ نادرخان در جرگه ء حل مسا له حاکمیت سیاسی افغانستا ن ای.ریکس نماینده ء سیاسی سفارت شوروی درکابل ونماینده گان سیاسی ترکیه وپارس را دعوت کرد (15اکتبر 1929 ) “ دران زمان کشور ایران امروز ، بنام پارس یاد میشد ولی دردوران شاه شجاع ( 1839 ) ، حضور ونفوذ استعمار بریتا نیا و “ استبداد کبیر! “ سردار محمد هاشم صدراعظم ، دونام بزرگ وتاریخی “خراسان” و “ ایران “ کشورما با هزاران دریغ قربان معامله ء نابرابر با نامهای “افغانستان “ و “ افغان “ گردید و با همه میراثهای شایستهء فرهنگی وتاریخی آنها ، به استعمار جویان بریتانیا ی کبیر وبه شاه “ پارس “ ارمغان شد.

ولی باور دارم که آزاده گان میهن ، این گناه بزرگ وغم انگیز سود اگران آب وخاک و “ نام و ننگ “ را هرگز نخواهد بخشید

درادبیات شفاهی و این بیت نغز ودلاویز مردم دوسوی دریای خروشان آمو درداستخوانسوز جدایی مردم خراسان زمین باچی باور روشن وبه این واژه ها بیان میشود که: -

“ دریاکه کلان شود نگا هش کی کند دودل که یکی شود جدایش کی کند “ (1 )

واقعا که دلها ودریاهای بزرگ انسانی را هیچ قدرت استعماری واستبداد ی جهان تا ابد از هم جدا نمی تواند (1) : ( دروا ژه های “ نگاهش و جدایش “ حروف ردف “ ها و یا “ وزنهای ناهمگون واندکی کاستی د ارد )

- به هرحال “ نادرخان پس از رایزنی با برا دران خود “ ریکس “ ؛ نماینده ء شوروی را فراخواند ودیدگاه اورا درزمینه جویاشد ولی ریکس “ نماینده ء شوروی بایسته دانست تا با همتایان ترکی وپارسی خود مشوره کند “ وتنها پس از مشوره با آنان ، فیصله ء جرگه ء قبایل افغان دوسوی مرز دیورند را تایید کرد سخن کوته که به گفته موءلف “رازهای سربه مهر تاریخ دیپلوماسی ... “ رهبران شوروی تقریبا بیدرنگ وبازهم پس از هماهنگ ساختن مسأله شناخت دولت نادرخان با نماینده گان دولت ترکیه وپا رس ، رژیم نادرخان را به عنوان حاکمیت دولتی قانونی کشور ما به رسمیت شناختند و محمد نادرخان وحواریونش در روند جنگ داخلی به یاری جنگجویان قبایل افغان ( پشتون ) ونیروهای انگلیس به قوت رسید واستقرار یافت

در “ رازهای سربه مهر تاریخ دیپلوماسی افغانستان “ این رویدادهای تاریخی نیز بازتاب روشن یافته است که

“ مهره های کلیدی دولت محمد نادر شاه به هنگام تماسها ی خود با جانب شوروی خاطر نشان میکرده ا ند که به اصلاحات شاه امان لله ادامه میدهند ولی این اصلاحات به تدریج پیاده خواهد شد “

- عبدالعزیز خان لندنی وعبدالمجید حکیموف “ عبدالمجید زابلی که دران زمان با همسر روسی خود در مسکو زنده گی میکرد . با ابتکار حمایت از رژیم نو پیش آمدند و درحدود 4-5 ملیون افغانی به دولت محمد نادرشاه اعانه دادند “ (8 )

باذکر این واقعیتهای سرسخت تاریخی دروضع کنونی باقاطعیت میتوان حکم کرد که تشخیص و تشویش سیاسی و روانی ببرک کارمل پیرامون بیانیهء اساسی نورمحمد تره کی ، به هنگام تشکیل “ جمعیت دموکراتیک خلق” تفکر ی ذهنی گرانه وتشویشی بیهوده نبوده است .

این واقعیت شایسته ء گفتن است که هیأ ت نماینده گی و ادامه دهنده گان راه ورسم مبارزهء دموکراتیک وضد استبدادی دکتر عبدالرحمان محمودی در نخستین کنگره موءسس “ جمعیت دموکراتیک خلق “ حضور نیافت ولی شادروان محمد نعیم شایان یکی از یار ان باوفای دکتر عبدالرحمان محمودی فقید ، پس از تشکیل کنگره اول جمعیت دموکراتیک خلق کلکسیونهای پنجسال مسایل بین لمللی احزاب کارگری ملی ومترقی جهان را به نورمحمد تره کی منشی عمومی کمیتهء مرکزی ،به وسیله ء من اهدا واز جمعیت نوبنیا د ما پشتیبانی بیدریغ سیاسی فرهنگی و معنوی کردند روان این مرد آزاده ء وطن شاد باد

لاز م به تذکر است که مجله ء مسایل بین المللی ازسوی احزاب کارگری جهان در چکوسلواکیا باخط ریز طبع ونشر میشد درین مجلات تجارب غنی مبارزات عملی وتیوریک احزاب دموکراتیک ملی ومترقی کشورهای آسیا افریقا وامریکا ی لاتین توسط رهبران آنان ، بازتاب روشن می یافت و درهمان برههء تاریخ گنجینه ء خوبی برای ارتقاء سطح آگاهی جمعیت دموکراتیک خلق از تجارب تیوریک انقلابها ی دموکراتیک ملی ومترقی کشورهای آسیا وافریقا پنداشته میشد زنده یاد محمد نعیم شایان در نشرات خارجی رادیو افغانستان به حیث کارمند اجیر کار میکرد و مجلات مسایل بین المللی از طریق رادیوهای سویدن به آن شعبه رادیو بصورت منظم فرستاده میشد .وتاجاییکه آگا هی دارم ایشان پس از تجاوز حضور ونفوذ مثلث طالبان القا عده ونظامیگران پاکستا ن به پشتونخوا مجبور به مهاجرات و در دیاران غربت جا ودانه شد ند .

سخن کوتاه که کار کنگره ء اول ( کنگره ء موأسس ) جمعیت دموکراتیک خلق پس از چند دقیقه تأخیر ، توسط محمد طاهر بدخشی سخنگو وگرداننده ء جلسه ء کنگره درست درساعت 2 بعد از ظهر11 جدی 1343 خورشیدی برابر به اول جنوری 1965 م آغاز گردید

4 - : توضیحاتی درباره ء جریان جلسه گنگره ء موأسس .

استاد جمعه نو پرور موألف کتاب “ ازموج تا طوفان “ ویکی ازفعالان حزب دموکراتیک خلق این پرسش پرخاشجویانه را مطرح کرده اند : -

“ درصورتیکه اعضای کنگره مرامنامه واسا سنامه ء ح.د.خ.ا را تصویب نکرده بود طی 12ساغت جلسه ء مصروف چی کارهای بوده است ؟ به پاسخ این پرسش پنجسال پیش درتارنمای آریایی نوشته بودم که : -

نخست دراول جنوری 1965 م ( 11جدی 1343 ) قانون احزاب سیاسی تصویب وتوشیح ونافذ نشده بود و “ کمیته ء سرپرست “ قبل از توشیح ونفاذ قانون اساسی وقانون احزاب سیاسی ، حق تشکیل حزب سیاسی را نداشته است

ثانیا محمد ظاهرشاه وهواداران “ دموکراسی تاجدار “ به این باور بوده اند که که هرگاه قانون احزاب سیاسی تصویب توشیح ونافذ گردد بنیادگرایان وابسته به امارات عربی پا کستا ن وآخوندهای خشک اندیش ایران ، بر اساس احکام قانون احزاب سیاسی ، از سطح نازل سواد سیاسی توده های مردم میتوانند استفاده ء ضد دموکراتیک کنند وطی مدتی نه چندان طولانی به نیروی خطرناک واپسگرا وبه عامل کندی رشد جامعه مبدل شوند .

به اساس همین منطق محافظه کارانه واحتیاط مضر درباریان ، طرح قانون اساسی احزاب سیاسی تا پایان دههء دموکراسی وسقوط سلطنت توسط سردارمحمد داوود ( 1352 خورشیدی ) توشیح نشد واحزاب سیاسی ، یکجا با محمد ظاهر شاه متوفا ی افغانستان درست دهسال تمام در قصر گلخانه زندانی بود و کمیته ء سر پرست تدارک کنگره اول درچنین احوال واوضاع سیاسی کشور “جمعیت دموکراتیک خلق “ را تأسیس کرد وسپس در روشنی وضع مشخص جامعه باشناخت ضرورت زمان مطا بق به قد وقامت آن اسا سنامه و مرامنامهء آنرا برید ودوخت و به آهنگ شتابنده تر از احزاب سیاسی حبهه ملی استاد خلیلی و افغان ملت غلام محمد فرهاد رشد کرد وبه یک حزب سرتاسری ملی وضد زمینداری اربابی وقبیله سالاری مبدل شد وقابلیت حیاتی یافت

سخن کوتاه که کنگره طی 12 ساعت وظایف با اهمیت تاریخی سیاسی وسازمانی زیرین را به انجام رسانید

- سخنرانی افتتاحیه : توسط زنده نام محمد طاهر بدخشی

- انتخاب آدم خان جاجی افسر باز نشسته ء قوای هوایی مرد وطندوست پرهیز گار ؛ مسلمان صیقل شده وکهنسال ترین اشتراک کننده ونماینده ء کنگره ، به حیث رییس موأقت کنگره ء اول ( کنگرهء موأسس )

- سخنرانی آدم خان جاحی

آدم خان جاجی عنصر ملی با تجربه ومردی روشن بین بود درجریان تدویر کنگره ووقفه ها نمازهای خودرا بصورت منظم ادا میکرد این مرد کهنسال به پیشنهاد محمد طاهر بدخشی گرداننده ء کنگره بارأی علنی وبه اتفاق آراء به حیث رییس موأقت انتخاب شد

رییس مو أقت سخنان خودرا نخست به زبان فارسی دری وبصورت شفاهی وفصاحت کامل ایراد واز اعتماد نماینده گان اظهار امتنان وسپاس کرد . سخنرانی این مرد باتجربه محتوای غنامند ساده روشن وسمت دهنده داشت

رییس موأقت پس از اظهار سپاس وتحلیل موجزی از ماهیت استعمار کهن و استبداد استعماری وافشای صریح “ سیاست نفا ق افگنانه “ استعمار بریتانیا ی کبیر وامیران وشا هان دست نشانده استعمار در افغانستان با منطق قوی ، اعتماد به نفس ودور اندیشی ودرست اندیشی این رهنمودهای پرمغز معنا وشعارهای الهام بخش را زمزمه کرد :

- ما نیروهای ضد استبداد ضد استعمار کهنه ونو و “ انقلابیون “ هستیم

- ما آزادیخواهان وطنپرست ، ترقیخواهان و “ ملیون “ هستیم .

- ماطرفدار حکومت قانون و “ سیاسیون “ هستیم

- ما چون دریک کشور بسیار ظلم دیده مبارزهء سازمان یافته را آغاز میکنیم

“ احتیاطیون “ هستیم .

- سخنان آرا م بدون های وهوی ودلنشین آن پیر مرد خرد مند هنو ز هم پس از 44سال در گوشم طنین آهنگین دارد .

- اگرکه چنین شخصیت ملی وطندوست وآگاه ، بدون هیچ دلیل موجهی از جمعیت دموکراتیک خلق داوطلبانه کناره گیری کرد ولی گفتار ژرف وکردار موزون آن سپید موی با تجربه ومردمشناس ، تأثیر ژرفی درشعور سیاسی خصلت انقلابی ، زنده گی اجتماعی کار ومبارزه ء شماری از نماینده گان بجا نهاد

- انتخاب نایب رییس موأ قت کنگره

سید عبدالجکیم شرعی جوزجانی تحصیلکرده ء دانشکدهء شرعیات ازبک تبار پژوهشگر زبان وابیات ازبکی وحقوق اسلام ونماینده ء آگاه اقوام تورک افغانستان به پیشنهاد محمد طاهر بدخشی ، انتخاب گردید .

پس از یک وقفهء کوتاه وتصویربرداری ازاشتراک کننده گان

کنگره مو أسس توسط محمد اکرم کارگر ،آ غاز شد در میان اعضای کنگره ء اول ، تصاویر غلام محی الدین زرمتی وکیل عبدالله جاجی دکتر ظاهر احمدزی وآدم خان جاجی به نظر نه میرسد

کار کنگره با معرفی زنده گینامه کار ومبارزه ء سیاسی نور محمد تره کی ونقش او درهیأت اجراییه جنبش ویش زلمیان توسط محمد طاهر بدخشی آغا زگردید واز ایشان خواهش شد تا بیانیه اساسی کنگره را ایراد کنند

- :5 درباره ء بیانیه ء اساسی توسط نورمحمد تره کی .

درین بیانیه تحلیل موجزی ازوضع تاریخی اجتماعی اقتصادی ملی وبین المللی صورت گرفت به اصول مبارزهء طبقاتی بویژه به تضاد بین دهقانان وملاکان فیودال اشاره صریح و بی پرده شد .

جنبش دهقانی شمالی به رهبری امیر حبیب الله کلکانی جنبشهای خلق سلیمانخیل جدران صافی زمینداور به مثابه جنبشهای ضد فیودالی ضد استبدادی ارزیابی گردید درین بیانیه حلقه های حاکم دوسوی مرز استعماری دیورند به عنوان میراثخوارن استعمار بریتانیای کبیر ودشمنان اصلی خلق افغانستان وضد ملی توصیف شد

تاجاییکه دربخش اول این مقاله تذکاریافت پیش از گشایش کنگره نشست دیگری به اشتراک نورمحمد تره کی ببرک کارمل ومحمد طاهر بدخشی

سه عضو کمیته تدارک کنگره دایر شده ، پیرامون شکل ومتن بیانیهء اساسی کنگره گفتگوی گرم وانتقادی صورت گرفته بود ببرک کارمل درین برهه کار مبارزه وزنده گی حزبی طرف دار شکل نرم ومحتوای قوی ضد امپریالستی ضد استعماری ضد ارتجاعی و ضد استبدادی وطرفدار دفاع از آزادی دموکراسی ترقی وصلح وبرابری حقوقی ملل ومردمان افغانستان وجهان بود و استعمال عریان جنبشهای دهقانی مبارزه ء طبقاتی وواژه های مارکسزم - لیننزم اصطلاحات سرخ سیاسی پیش از وقت غیر ضروری وچپ روی وتحریک آمیز ارزیابی کرده بود به همین دلیل درجریان کنگره خیلی خموش وخسته به نظر میرسید وبرای تسکین اعصاب خویش دو تابلیت ویلیم خورده بود

ولی نورمحمد تره کی ومحمد طاهر بدخشی مغایر دیدگاه ببرک کارمل به این پندار بوده اند که “ اهداف ستراتیژیک وغایی جمعیت دموکراتیک خلق نباید از نظر بنیادگذاران جمعیت دموکراتیک پنهان شود “

سپس درز مینه ء کار زنده گی و پیشینه ء مبارزه ببرک کامل در جنبش محصلان دانشگاه کابل واشتراک فعا ل او درتظاهرات شهریان کابل به خاطر دفاع از آ ز ادی انتخابات پارلمانی دورهء هشتم شورای ملی وگرفتاری وحبس او از سوی حکومت شاه محمود صدراعظم ، معلومات موجزی توسط بدخشی ایرادگردید و آنگاه به معرفی زنده گینامه (سجل سوانح ) کار و مبارزه سازمانیافته ء خود پرداخت ویک بسته از اسناد فعالیتهای سیاسی وسازمانی قبلی خودرا به رسم ونشانهء وفاداری خود به آرمانهای ملی ودموکراتیک “ جمعیت دموکراتیک خلق “ روی میز نورمحمد تره کی نهاد ولی متن آن اسناد تاکنون از نظر حزب دموکراتیک خلق پنهان ماند ودر اسناد واورگانهای نشراتی خلق وپرچم ، میهن و آزادی این دو اورگان همراهان محمد طاهر بدخشی دیگر هرگز انتشار نیافت ولی مستند به نوشته های خطی محمد طاهر بدخشی ،ایشان در سالهای 30- 40 به امر سازماندهی “ جمعیت آباد خواهان میهن “ با عبدلروء وف ضیاء زاده رهبر این جمعیت همکاری میکرده اند فوتوکاپی نامه های قلمی زنده یاد محمد طاهر بدخشی توسط ضیاء بدخشی فرزند فرهیخته ء عبدالرء وو ف ضیاء زاده ، رهبر “ جمعیت آباد خواهان میهن “ دربهار سال 1386 دردسترسم قرارگرفته است ایشان درحال حاضر در جرمنی زنده گی میکنند درین اسناد موثق “ سنا تور محمد هاشم واسوخت ، عبدالغفور سوزن ،حاج شمس الدین یفتلی ،دکتر احمد قلی وانجنیر زیدا لله “ از سازماندهنده گان برجسته ء این جمعیت بوده اند

6 : جمعیت خراسان

دردوران حکومت شاه محمود صدراعظم جمعیت دیگری درسال 1331 جمعیت دیگری به ابتکار دانشجویان لیسه های حبیبیه دارلمعلمین و ابن سینای کابل در” باغ بابر “ تشکیل گردید این دانشجویان به مردمان استبداد کوفته ء ولایات بدخشان ، بلخ فاریاب و جوزجان وبه تاجیکان وتو رکان افغا نستان پیوند قومی وتباری داشته اند وسازمان سیاسی خودرا بنام “ جمعیت خراسان “ نا میده بوده اند .

رضوان قل تمنا گیلدی ،محمد طاهر بدخشی عبدالحکیم مجاهد مزاری غلام رسول سینایی سلام تاشقرغانی برنا اصفی از اعضای برجستهء این سازمان سیاسی بوده اند متنفذین روشن بین محلی از جمله استاد کریم نزیهی ،مولوی خال محمد خسته ابولخیر خیری ،نظر محمد نوا به احتمال قریب به یقین از مشوقین پشت بردهء این جمعیت بوده اند

مبارزه علیه نابرابری حقوقی ،پرخاش داد خواهانه برضد ظلم ملی وقساد دستگاههای بیروکراتیک اداری قضایی عدلی و سیاست فرهنگی وملی دولت مبارزه در راه حقوق وآزادیهای دموکراتیک مردم بوِ یژه علیه بیگاری وستم ملی گوهر هدفهای مبارزهء این سازمان بوده است شگوفه های این سازمان نورسته پس از انحلال نهضت “ ویش زلمیان “ وسرکوب هوا داران “ ندای خلق “ “ جمعیت و طن “ و “ نهضت نوروزی “ توسط غلام رسول پرماچ نایب الحکومهء مزار شریف پرپرشد وبه هنگام تأسیس جمعیت دموکراتیک خلق اسناد سربسته ء این سازمان نیز چنا نکه در بالا تذکار یافت در شب 11 جدی 1343 توسط محمد طاهر بدخشی پس ازدهسال به نور محمد تره کی سپرده شد ولی این اسناد در مطبوعات حزبی ودولتی دوران حاکمیت فرکسیون “ خلق “ و سپس در جرا ید “میهن “ و “ آزادی “ اورگانهای مستقل همرزمان محمد طاهر بدخشی هیچگاهی طبع ونشر نه گردید .

به هرحال ادامه دهنده گان سنن مبارزه ء این سازمان دردوران حاکمیت دموکراتیک خلق به این حزب وشاخه های انشعابی آن وغالبا با پیروان طریقت سیاسی محمد طاهر بدخشی همراه شدند این آتشهای زیر خاکستر دردوران حضور ونفوذ اتحادشورو ی به ویژه دردوران تجاوز طالبان القاعده ونظامیگران پا کستا ن به شعله های برافروخته جنبش مقاو مت مسلحانه ء مردم افغانستان مبدل گردید ند ودر وضع کنونی نیز در جبهه های گرم وسرد آزاده گان میهن برضد تجاوز حضور ونفوذ طالبان القاعده نظامیگران پا کستا ن ومدافعان جهانی آنان درداخل وخارج کاروپیکار عادلانه و صلح آمیز میکنند

با عرض خرمت

پایان بخش سوم

اکادمیسین دستگیر پنجشیری

تاریخ 16 عقرب 1387 خورشیدی

برابر به 6 نومبر 2008 میلادی

مدارک

----------------------------

(7) : برگهای از تاریخ معاصر وطن ما ،

نویسنده : سردارمحمد رحیم

مرتب ومترجم : غلام سخی غیرت ، چاپ دوم 2001 محل چاپ

شهر پشاور و

( 8) : برگرفته از کتاب “ رازهای سربه مهر تاریخ دیپلوماسی افغانستان “

گزینش وگزارش : عزیز آریانفر ،نشرکردهء تارنمای آریایی

(9) : برگرفته از اسناد قلمی صورت جلسه های “جمعیت دموکراتیک خلق”

 

 

اقتباس شده از سایت آریایی

 

| بازگشت به صفحه اصلی |